free bootstrap themes

Άρθρα

Τα πάντα ρει - ερμηνεία

Η φράση "ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ" πως χρησιμεύει στην αυτοβελτίωση μας και στη ζωή μας

Ο Ηράκλειτος συνηθίζεται να αποκαλείται σκοτεινός, λόγω των δυσνόητων φιλοσοφικών του διατυπώσεων. Ο Σωκράτης έλεγε για τον Ηράκλειτο ότι για να μπορέσεις να "κολυμπήσεις" στα βαθιά νοήματα αυτού του φιλοσόφου θα πρέπει να είσαι "δεινός κολυμβητής" σαν και αυτούς απο την Δήλο. Η φιλοσοφία είναι πρωτίστως τρόπος ζωής, άλλωστε δεν χρειάζεται να έχεις μελετήσει βιβλία φιλοσοφίας για να τη βιώσεις.

Ο πόνος της ζωής ανάμεσα σε άλλα προέρχεται από την ψευδαίσθηση που έχουμε οι περισσότεροι άνθρωποι ότι μπορούμε να κληρονομήσουμε ή να δημιουργήσουμε μια σταθερή κατάσταση στη ζωή μας, δηλαδή ότι μπορούμε να κτίσουμε κάτι σταθερό, όπως είναι μια οικογένεια ή σχέση, σπίτια, σκάφη, και άλλα.

Κάθε φορά που κάτι απειλεί αυτές τις σταθερές που έχουμε κτίσει έρχεται ο πόνος. Για παράδειγμα έχεις μία ερωτική σχέση για την οποία κάνεις όνειρα για το μέλλον. Τα όνειρα και τα σχέδια που κάνεις είναι όμορφα, ενώ όλα πηγαίνουν καλά, κάτι συμβαίνει και αυτή η σχέση χαλάει και χωρίζεις. Μην ξεχνάς ότι ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ, όλα κινούνται και αλλάζουν, μεταβάλλονται. Κράτα αυτό το ρητό και μην θεωρείς τίποτα δεδομένο ή σταθερό.

Βεβαίως υπάρχουν οι σταθερές αξίες στη ζωή των ανθρώπων όπως είναι οι αιώνιες παναθρώπινες αξίες, η ηθική και οι αρετές. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό (εδώ είναι η πρόκληση) και διακριτό ότι υπάρχουν κάποια πράγματα που μέσα στη φύση του ανθρώπου πρέπει να παραμείνουν σταθερα και μερικά άλλα πρέπει να υπόκεινται σε εξέλιξη άρα και αλλαγή.

Σπουδαίο είναι διακρίνουμε ως άνθρωποι την παροδικότητα της ζωής μας άρα και το ότι η προσκόλληση στα εφήμερα είναι εν δυνάμει πηγή δυστυχίας σε αυτή τη ζωή και βάρος για την επόμενη.

Ο άνθρωπος έχει μία τάση να θεωρεί δεδομένες και ως σταθερές διάφορες καταστάσεις και συνασθήματα, να προσκολλάται σε αυτά. Αυτή λοιπόν η προσκόληση είτε για παράδειγμα στα χρήματα, ή στο αυτοκίνητο, ή σε μια σχέση, κ.λ.π. μπορεί να μεταβληθεί ανα πάσα στιγμή σε πηγή πόνου.

Ο Ηράκλειτος σε ένα γενικότερο πλαίσιο (εξηγείται και παρακάτω) μας λέει λοιπόν ότι δεν μπορεί να υπάρχει κάτι σταθερό στην ύπαρξη μας και στην ύπαρξη του σύμπαντος με την έννοια της αποφυγής της προσκόλλησης στα εφήμερα και σε αυτά που δεν μπορούμε εμείς να ελέγξουμε όπως είναι ο θάνατος, ένα μεγάλο τυχαίο γεγονός, κ.λ.π.

Σε αυτο το πλαίσο - της μη προσκόλλησης σε πράγματα που θεωρούμε δεδομένα αλλά δεν μπορούμε να ελέγξουμε μας λέγει ο μέγας Ηράκλειτος ουσιαστικά ότι δεν υπάρχει ζωή χωρίς ρευστότητα και κίνηση. Η ρευστότητα, η αλλαγή και η κίνηση είναι αυτά που τροφοδοτούν τη ζωή. Γεννιόμαστε μεγαλώνουμε και πεθαίνουμε. Οι άνθρωποι είμαστε ένα μέρος ενός κύκλου που λαμβάνει χώρα σε ολόκληρο το σύμπαν, είναι ο κύκλος της παλιγέννησης.

Αναγνωρίζοντας τη ροή των πραγμάτων, των καταστάσεων και των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα γύρω μας και στο Σύμπαν παρατηρούμε τον άνθρωπο ως όν και διαπιστώνουμε τη παλιγέννηση, διότι κάθε φορά που πεθαίνει σωματικά ένας άνθρωπος πάντα υπάρχει ένας σπόρος ανθρώπου και έτσι το γένος των ανθρώπων συνεχίζει αδιάκοπα να ζει. Το ίδιο συμβαίνει και με τα άστρα, όταν ένα άστρο πεθαίνει μένει μέσα του ένας σπόρος, που επιτρέπει να γεννηθεί ένα νέο.

Η παρατήρηση των αλλαγών γύρω μας, μας βοηθάει να αφομοιώσουμε σε καλύτερο βαθμό την χρησιμότητα της φράσης ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ. Αν βρείτε κάτι σταθερό που να άτπεται της προόδου τότε πιθανότατα δεν έχει ελπίδες εξέλοξης. Το πιο σκληρό και καταστροφικό που μπορεί να συμβεί σε έναν άνθρωπο είναι να βρεθεί σε μεγάλες περιόδους πνευματικής και ψυχικής στασιμότητας (σημείο αναφοράς της εν λόγω φράσης), τότε πραγματικά ενώ μπορεί να αναπνέει και να κινείται σωματικά και άρα να ζει, πάραυτα πνευματικά και ψυχικά είναι νεκρός.

Ένας άνθρωπος ψυχικά και πνευματικά νεκρός είναι ο άνθρωπος που είναι παραδομένος στη ζωική του φύση, δηλαδή στα βασικά του ένστικτα αδύναμος να προοδεύσει και να αναπτυχθεί ψυχικά και πνευματικά. Τα ζωικά ένστικτα δεν υπόκεινται σε αλλαγές και εξέλιξη. Κάθε φορά που νιώθεις ότι απειλείται μια "σταθερά" που έχεις κτίσει στη ζωή σου, είναι καλό να φέρνεις στο μυαλό σου την φράση του Ηράκλειτου ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ.

Αυτή η φράση μπορεί να γίνει σαν ένα είδος νοερής προσευχής, ή ένας παράγοντας αναπρογραμματισμού του εγκεφάλου. Σύνδεσε λοιπόν την εν λόγω φράση με κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής σου που αφορά την απειλή των “σταθερών” που έχεις κτίσει στη ζωή σου, και σύνδεσε την επίσης με την πρόοδο και δημιουργικότητα σου, όντας ανοιχτός\η σε κάθε χρήσιμη και εποικοδομητική αλλαγή που μπορείς να κάνεις.

Δημήτρης Α. Πολλάτος
Περιέχει απόσπασμα απο την εργασία που παρουσιάστηκε στην παλαιά βουλή στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2011 στο 2ο παγκόσμιο φιλοσοφικό-διαλεκτικό συμπόσιο υπο την αιγίδα του ομίλου για την Ουνέσκο λόγου τεχνών και επιστημών Ελλάδος

SHARE